Szkolenie psów Warszawa - DOGadajcie się - Seminarium z Kirsty Peake
o szkole oferta galeria kontakt

Relacja z seminarium z Kirsty Peake

Kim jest Kirsty Peake...

Kirsty Peake prowadziła dla nas seminarium pt.: "Wilki w Parku Narodowym Yellowstone. Jak współczesna wiedza na temat wilków może pomóc w rozumieniu zachowania się psów."

Kirsty jest psychologiem, behawiorystą zwierząt i wykładowcą COAPE. Od lat regularnie odwiedza Park Yellowstone w Stanach Zjednoczonych by badać zachowanie wilków, prowadzi tam również grupy badawcze, zajmujące się obserwacją wilków i mogące poznać prawdziwy, dziki ekosystem. Współpracowała w projektach badawczych nad zachowaniem wilków i psowatych z profesorem Raymondem Coppingerem oraz z nieżyjącym już dr Erikiem Zimenem. Jest autorką kursu COAPE Ekologia i zachowanie się wilków (Wolf Behaviour and Ecology), który prowadzi wspólnie z prof. Peterem Nevillem

Kirsty zdobyła dyplom COAPE w 1999 roku i była jedną z pierwszych osób, które uzyskały status Behawiorysty Praktykującego Stowarzyszenia Behawiorystów i Trenerów COAPE, którego obecnie jest przewodniczącą. Prowadzi praktykę doradztwa behawioralnego i szkolenia psów, głównie na południowym zachodzie Anglii, ale w ramach wolontariatu pomaga również w rozwiązywaniu problemów behawioralnych psów w swoim drugim domu, w Montanie, na obrzeżach Parku Narodowego Yellowstone w Stanach Zjednoczonych.

Kirsty posiada wieloletnie doświadczenie w pracy z psami, kotami i końmi, odnosiła sukcesy w hodowli i wystawianiu lakeland terierów przez ostatnie 20 lat. Mieszkała i pracowała w Afryce i na Bliskim Wschodzie gdzie zetknęła się z dziko żyjącymi psami (village dogs). Wtedy narodziła się jej fascynacja zachowaniem psów, później "odkryła" wilki i rozpoczęła studia nad ich powiązaniami z współczesnym psem.

Jako członek Professional Speakers Association Kirsty prowadzi seminaria zarówno w Anglii jak i za oceanem na tematy takie jak "Praca w zespole", często jako przykładów używa organizacji i struktury wilczego stada.
(www.coape.pl)

Dlaczego Kirsty bada zachowania wilków...

Obszarem zainteresowań Kirsty są różnice w zachowaniu pomiędzy psami a wilkami. Podkreśliła, że pomimo tego, że 98% genów wilków i psów jest takich samych (tak jak 99% genów ludzi i małp człekokształtnych) nie oznacza to, że te gatunki zachowują się tak samo- tak jak my nie zachowujemy się jak małpy. Przekonanie jakoby pies zachowywał się jak wilk jest mylące. Badania, które prowadzono na ten temat i które doprowadziły do postrzegania psa jako wilka były prowadzone na wilkach znajdujących się w niewoli, nie mogą być więc miarodajne.

Dzisiaj badania nad zachowaniami wilków wykonuje się w ich naturalnym środowisku, na wolności.

Kirsty swoje obserwacje prowadziła w Parku Narodowym Yellowstone, brała udział również w reintrodukcji wilków do tego Parku.

Kilka słów o historii Parku Yellowstone...

Park Narodowy Yellowstone powstał w 1872 roku, był tym samym pierwszym Parkiem Narodowym. Jego obszar to 8 800 km. Spośród drapieżników zamieszkujących Park wyróżnić można niedźwiedzia Grizlly oraz wilka. Na północy Parku wilków jest najwięcej a ich watahy nachodzą na siebie.
Yellowstone powstało na skutek wielu erupcji wulkanów, ostatnie miało miejsce w 1980 roku, na górze St.Helen.

Wilki w Parku Yellowstone...

W miarę jak Park stawał się obiektem turystycznym wprowadzono program usunięcia drapieżników z jego terenu, po to, by zapewnić bezpieczeństwo odwiedzającym. Nie udało się usunąć pumy, natomiast niedźwiedzie powróciły do Parku.
Program usuwania drapieżników realizowano poprzez np. zostawianie "wilczego porostu"- trującego dla wilków, zostawianego z padliną, która były zjadana przez wilki. Do padliny dodawano tłuczone szkło, w ten sam sposób jak wilki ginęły kojoty. Pumy ocalały ponieważ nie żywią się padliną.

Ostatni miot wilków również został zabity- najpierw uśmiercono parę rodzicielską, szczenięta były przez jakiś czas atrakcją turystyczną, potem jednak zostały zabite.

Reintrodukcja wilków do Yellowstone:
1. 1940r - A.Murie "Ekologia Kojotów w Yellowstone"- stworzył naukowe podstawy ochrony wilków
2. 1944r - A.Leopold- zaproponował reintrodukcję wilków do YS, pochodzących z innych parków, gdzie stanowiły one zagrożenie.
Brak wilków w YS spowodował duże straty w ekosystemie.
3. Lata 60'- Douglas Pimlott postulował odbudowę populacji wilków w YS.
4. 1967- wilk szary zostaje uznany gatunkiem zagrożonym
5. 1970- Dawid Mech i jego "Wilk: ekologia i zachowanie zagrożonych gatunków"
6. 1978- John Weaver zaleca odbudowę populacji wilków
7. 1987- powstaje plan odbudowy populacji wilków w północnych Górach Skalistych. Za miejsce wprowadzenia wilka wybrano Kanadę.

Aby odbudować populację potrzebnych było 10 par rozrodczych w każdym z trzech stanów (Montana, Wyoming, Idaho) na co najmniej trzy lata.
Najpierw łapano wilki, tzw.: "wilki judasze"- zakładano im obroże po czym wypuszczano je- dzięki obrożom łatwiej było je zlokalizować.

W 1995 roku rozpoczęto proces fizycznej reintrodukcji wilków. "Wilki judasze" były zabierane (tylko pojedyncze osobniki, z uwagi na pulę genetyczną).
Istnieją dwa sposoby wypuszczenia wilków na wolność:
twarde wypuszczenie: o twardym wypuszczeniu mówimy wówczas kiedy wilki są przenoszone do nowego środowiska i natychmiast wypuszczane na wolność bez okresu przejściowego,
miękkie wypuszczenie: po przybyciu do nowego środowiska zwierzę przez jakiś czas przebywa w wolierze - miejscu zamkniętym, które z jednej strony pozwala zaadaptować się do nowych warunków a z drugiej chroni je przez jakiś czas.

Wilki wpuszczano na ogrodzony teren, wcześniej im nieznany. Teren miał około 1 hektara. W sumie wypuszczono 14 wilków. Wkrótce szukano sposobu na wypuszczenie wilków poza ogrodzony teren. Jednocześnie istniało ryzyko, że wilki opuszczą teren parku. Przecięto siatkę ogrodzenia w kilku miejscach, dając szansę wilkom na opuszczenie terenu ogrodzonego. Pierwszy wilk, wilk nr 10 (numer był przypisany obroży, którą nosił rapieżnik), który wydostał się przez dziurę w ogrodzeniu, został wkrótce zastrzelony przez kłusownika. Wilk nr 9, suka, która również opuściła ogrodzony teren, opuściła również teren parku. Wszczęto poszukiwania wilczycy, która ukrywała się razem ze szczeniętami. Znaleziono ją i umieszczono na terenie ogrodzonym razem ze szczeniętami.

W ten sposób wilki powoli zamieszkiwały teren Parku Yellowstone. Największa grupa wilków liczyła ponad 30 osobników. Yellowstone nie ingeruje w żaden sposób w życie wilków, nie są więc one otoczone opieką weterynaryjną.

Życie wilka...

Uważano, że wilk, który traci pozycję alfa w stadzie zmuszony jest je opuścić. Obserwacje Kirsty przeczą tej tezie. Wilk, który traci pozycję alfa otoczony je opieką pozostałych członków grupy i nie opuszcza jej. Grupa wspiera starsze osobniki, pomaga np. w poruszaniu się.

Istniało przypuszczenie, że przez chów wsobny wilków w Yellowstone i związane z tym ryzyko chorób, dysplazji stawów biodrowych nie uda się odtworzyć populacji, a wilki nie przeżyją. Takiego zdania był Raymond Coppinger. Zbadano 200 wilków, w tym 31 założycieli na przestrzeni 10 lat. Tylko u dwóch z 30 par rozrodczych wykazano pokrewieństwo. Wilki doskonale wyczuwały osobniki blisko im pokrewne (prawdopodobnie po informacjach zaopachowych) i nie rozmnażały się z nimi. Okazało się więc, że do chowu wsobnego dochodzi rzadko a wilki nie są zagrożone- tym samym populacja może się odtworzyć.

Rozwój wilka...
I. okres socjalizacji: 1-4 miesiąc życia- wilczki uczą się komunikować z innymi
II.okres socjalizacji: 4-12 miesiąc życia- wilczki uczą się tzw.: pack behaviours - zachowań stadnych

Wilki mają o wiele większy mózg niż psy, mogą przyjąć o wiele większą ilość informacji niż pies.

Wilki uczą się do 4. roku swojego życia (cognitive period). W piątym roku życia osiągają dojrzałość.
Nieprawdą jest, że tylko para alfa poluje i dzieli się jedzeniem. Polują już młode osobniki- młode podgryzają ofiarę, jednak nie mają jeszcze dość siły, by zwierzynę "powalić". Polowaniem zajmują się więc najpierw młode osobniki i samice, które gonią ofiarę, podgryzają ją, potem dopiero dołączają samce, które zabijają ofiarę.
Para alfa nie zawsze je pierwsza i nie decyduje o tym, kto z grupy zje. Jedzą te wilki, które są akurat przy zdobyczy, para alfa dochodzi do niej zwykle później.
Do 4 roku życia wilki uczą się polować i doskonalą tę umiejętność. Między 5-7 rokiem życia następuje powolny spadek - wilki powoli przestają polować. Wilki 8-10 letnie nie polują w ogóle.

Nie zawsze więc to "alfy" rozpoczynają polowanie. Wilk staje się alfą, gdy jest dość silny, by objąć terytorium, uczyć szczeniaki, prowadzić pozostałe wilki.

David Mitch, twórca pojęcia "wilk alfa" żałuje, że stało się ono powszechne i używane. Teraz wilki określa jako "pary rodzicielskie". Wcześniej uważano, że alfą (parą rodzicielską) może być tylko jedna para, a posiadanie szczeniąt determinowało bycie "parą alfa". Tak naprawdę par rodzicielskich w grupie może być więcej.

A jak ma się to do psów...

Cykl rozwoju psów jest dużo prostszy. Zachowania unikania ryzyka pojawiają się u psów w wieku ok. 46-48 dni, u wilka natomiast już w 19. dniu życia!

Jak wiedza na temat wilków wpływa na nasze postrzeganie psów?

Dominacja w stadzie wilków oznacza:
kodeks etyczny postępowania wilków- wilki uczą się życia w grupie, dopasowania, unikania konfliktów
zdolności społeczne wilków (osobowość wilka kształtowana jest przez inne wilki)
wyuczone, naturalne zachowania (które nie są wymuszane)
temperament

Nasze psy nie ulegają wpływom ze strony swoich braci, sióstr, ciotek, wujków, bierzemy szczenię od hodowcy w wieku kilku tygodni i na tym kończy się wpływ innych psów na nasze szczenię. Od tej pory psy uczą się od nas, żyją z nami.
Osobowość psa kształtowana jest przez jego otoczenie jakim jesteśmy my.
Psy nie mają możliwości dowiedzieć się co oznacza dominacja. Nasze "dominujące" zachowanie (pod tym pojęciem Kirsty miała na myśli m.in. takie zachowania jak "alpha rolls", które mają na celu wyegzekwowanie pewnych zachowań psa "na siłę") jest wymuszone, nienaturalne, powoduje dezorientację i lęk u naszych psów. Kirsty przez wiele lat pracowała z psami wykorzystując tzw. "metody tradycyjne". Psy zachowywały się prawidłowo, ponieważ obawiały się jej, czuły lęk. Dziś szkoli inaczej, psy także zachowują się prawidłowo, ale czują się przy niej pewnie i bezpiecznie.

Tym samym Kirsty po raz kolejny uświadomiła, że postrzeganie psa jako wilka jest mylące, błędne i często prowadzi do niezrozumienia i poczucia lęku u psa, który żyje w ludzkim, "wyizolowanym" świecie.

Kilka słów na koniec...

Spotkanie z Kirsty Peake było bardzo ciekawym doświadczeniem. Poznaliśmy osobę z pasją, która poświęciła wiele lat na obserwowanie i wyciąganie wniosków w obserwacji wilków a także na pracę z psami, pracę hodowlaną i pracę trenera. Kirsty to bardzo ciepła osoba, która podzieliła się z nami swoimi doświadczeniami i spostrzeżeniami na temat wilków.

Na koniec Kirsty zachęciła nas do posiadania "otwartego umysłu"- otwartego na nową wiedzę i doświadczenia innych. Wiedza na temat trenowania psów, ich zachowania ewoluuje.

Aga F i Piotrek
© DOGadajcie się
projekt: Hania Jankowska-Lekszycka